สัญญาจ้างงาน คืออะไร? สิ่งที่ต้องรู้และตรวจสอบก่อนเซ็นสัญญา

สัญญาจ้างงาน เป็นข้อตกลงทางกฎหมายที่กำหนดสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบของทั้งนายจ้างและลูกจ้าง หากไม่เข้าใจรายละเอียดในสัญญาจ้างอย่างถ่องแท้ อาจนำไปสู่ปัญหาและความขัดแย้งในภายหลัง ไม่ว่าคุณจะเป็นพนักงานประจำ พนักงานสัญญาจ้าง หรือกำลังจะเริ่มงานใหม่ การเข้าใจเรื่องสัญญาจ้างงานถือเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ มาเรียนรู้สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเซ็นสัญญากัน

สัญญาจ้างงานคือข้อตกลงที่ผูกพันทางกฎหมาย

สัญญาจ้างงาน คือข้อตกลงระหว่างนายจ้างและลูกจ้างที่กำหนดเงื่อนไขการจ้างงาน ทั้งตำแหน่ง หน้าที่ ค่าตอบแทน ระยะเวลา และสิทธิประโยชน์ต่างๆ ตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 575 สัญญาจ้างเกิดขึ้นเมื่อทั้งสองฝ่ายตกลงกัน ไม่ว่าจะเป็นวาจาหรือเป็นลายลักษณ์อักษรก็ตาม

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยจากประสบการณ์การจัดหางาน

จากประสบการณ์ของ FDI Recruitment พบว่าผู้สมัครงานหลายคนเซ็นสัญญาจ้างโดยไม่อ่านรายละเอียดอย่างถี่ถ้วน โดยเฉพาะในส่วนของฐานเงินเดือน เงื่อนไขทดลองงาน และข้อกำหนดการลาออก ซึ่งเป็นจุดที่มักเกิดปัญหาในภายหลัง ทีมผู้เชี่ยวชาญของเราจึงมักแนะนำให้ผู้สมัครตรวจสอบสัญญาอย่างรอบคอบก่อนลงนามเสมอ

ประเภทของสัญญาจ้างงานที่ต้องรู้

การเข้าใจประเภทของสัญญาจ้างจะช่วยให้คุณเตรียมตัวได้ดียิ่งขึ้น

1.สัญญาจ้างแบบไม่มีกำหนดระยะเวลา (Permanent Contract)

เป็นสัญญาที่ไม่ระบุวันสิ้นสุดการจ้างงาน เหมาะกับพนักงานประจำ ทั้งแบบ Full-time และ Part-time หากนายจ้างต้องการเลิกจ้างต้องแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 1 งวดค่าจ้าง

2.สัญญาจ้างแบบมีกำหนดระยะเวลา (Fixed-term Contract)

ระบุวันเริ่มต้นและสิ้นสุดชัดเจน เช่น สัญญาจ้าง 6 เดือน หรือ 1 ปี เหมาะกับงานโครงการ งานตามฤดูกาล หรือการจ้างทดแทนชั่วคราว สัญญาประเภทนี้สิ้นสุดเมื่อครบกำหนดโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

3.สิ่งที่ต้องระวัง

หากนายจ้างต่อสัญญาจ้างแบบมีกำหนดระยะเวลาซ้ำหลายครั้ง อาจเข้าข่ายเป็นสัญญาจ้างแบบถาวรตามกฎหมาย ซึ่งทำให้พนักงานมีสิทธิ์ได้รับค่าชดเชยเช่นเดียวกับพนักงานประจำ

สิทธิตามกฎหมายที่สัญญาจ้างต้องไม่ขัด

ตามพ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน สัญญาจ้างงานที่มีเงื่อนไขขัดกับกฎหมายจะถือเป็นโมฆะ เช่น การกำหนดเวลาทำงานเกินสัปดาห์ละ 48 ชั่วโมง สำหรับงานทั่วไป การจ่ายค่าจ้างต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ หรือข้อกำหนดที่ทำให้นายจ้างได้เปรียบอย่างไม่เป็นธรรม ศาลมีอำนาจสั่งให้ใช้บังคับเฉพาะส่วนที่เป็นธรรมเท่านั้น ผู้ที่ต้องการเข้าใจรายละเอียดกฎหมายแรงงานเพิ่มเติม สามารถศึกษาได้จากบทความ พรบ.คุ้มครองแรงงาน 2568 ลาคลอด 120 วัน-ทำงาน 40 ชม.

5 สิ่งที่ต้องตรวจสอบก่อนเซ็นสัญญาจ้างงาน

1. ตำแหน่งและขอบเขตหน้าที่ ตรวจสอบว่าระบุชัดเจนตรงกับที่ตกลงกัน
2. ค่าตอบแทนและฐานเงินเดือน ดูว่าฐานเงินเดือนเป็นเท่าไร แยกจากค่าเบี้ยเลี้ยงอื่นหรือไม่
3. ระยะเวลาทดลองงาน ตรวจสอบเงื่อนไขและสิทธิ์ในช่วงทดลองงาน
4. เงื่อนไขการลาออกและการเลิกจ้าง ระยะเวลาแจ้งล่วงหน้าและค่าชดเชย
5. ข้อห้ามและข้อผูกมัด เช่น สัญญาห้ามแข่งขัน (Non-compete) หรือข้อกำหนดรักษาความลับ

คำถามที่พบบ่อย

Q: ไม่มีสัญญาจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร ฟ้องนายจ้างได้หรือไม่?

A: ได้ เพราะตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 575 สัญญาจ้างเกิดขึ้นเมื่อตกลงกัน ไม่จำเป็นต้องเป็นลายลักษณ์อักษร หลักฐานอื่น เช่น เอกสารประกันสังคม การลงเวลาทำงาน หรือพยานบุคคล สามารถใช้ยืนยันการจ้างงานได้

Q: ช่วงทดลองงานมีสิทธิ์ตามกฎหมายอย่างไร?

A: ช่วงทดลองงานถือเป็นสัญญาจ้างตามกฎหมาย พนักงานทดลองงานมีสิทธิ์ได้รับค่าจ้างไม่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ สิทธิ์ลา และประกันสังคมเช่นเดียวกับพนักงานประจำ หากทำงานครบ 120 วัน จะมีสิทธิ์ได้รับค่าชดเชยหากถูกเลิกจ้าง

Q: สัญญาจ้างที่ไม่เป็นธรรมสามารถร้องเรียนได้ที่ไหน?

A: สามารถร้องเรียนที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในเขตพื้นที่ หรือยื่นฟ้องต่อศาลแรงงานได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ศาลมีอำนาจสั่งให้สัญญาที่ไม่เป็นธรรมมีผลใช้บังคับเฉพาะส่วนที่เป็นธรรมเท่านั้น

เข้าใจสัญญาจ้าง คือก้าวแรกสู่ชีวิตการทำงานที่มั่นคง

สัญญาจ้างงานเป็นรากฐานของความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง การอ่านและเข้าใจทุกเงื่อนไขก่อนลงนามจะช่วยปกป้องสิทธิ์ของคุณและป้องกันปัญหาในอนาคต

เริ่มงานใหม่อย่างมั่นใจกับ FDI Recruitment

หากคุณกำลังมองหางานใหม่และต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับสัญญาจ้างงาน FDI Recruitment พร้อมให้คำปรึกษาจากทีมผู้เชี่ยวชาญ เรามีใบอนุญาตจากกรมการจัดหางาน (เลขที่ น.1261/2554) ให้บริการฟรี 100% 

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ ลงทะเบียนได้ที่ https://fdirecruit.co.th/ หรือติดต่อสอบถามเพิ่มเติม

• โทร: 02-626-5999
• อีเมล: infojob@fdirecruit.co.th
• Line@: @jobfdi